Directeur Zorg en psychiater, Bas van der Hoorn: 3


Leukste baan

bas-vd-hoorn-01Als middelbare schoolverlater wilde ik arts worden. Tijdens mijn opleiding leek mij het vak van chirurg het meest passend bij mij. Het werd even een zoektocht, omdat deze opleiding mij niet bracht wat ik ervan verwachtte. Een kennis tipte mij dat psychiatrie en de verslavingszorg beter bij me zou passen. En zo begon ik, via een kleine omweg, als eerste in de verslavingszorg, om erna psychiater te worden. Daar heb ik nooit spijt van gehad. Het is het beroep waar ik me in thuis voel. Een jonge dokter, zeker een jonge psychiater, moet veel leren. Als jong afgestudeerde wilde ik het geleerde zo goed mogelijk toepassen. Zo is het eens gebeurd dat ik uitgebreid de tijd nam om iemand die langdurig methadon gebruikte, van A tot Z uit te leggen hoe en wanneer de methadon ingenomen moest worden, terwijl de cliënt in kwestie (met een cliëntnummer onder de honderd!) uiteraard veel meer ervaring heeft dan ik ooit zou kunnen hebben. Het verschil van de theorie en praktijk. Naast de psychiatrie vond ik het ook leuk om te managen en te organiseren. Door deze ambitie  mocht ik hierin enkele opleidingen volgen, omdat een goede dokter nu eenmaal niet automatisch een goede leidinggevende is. Zo ben ik gaan doen wat ik nu doe en waarvan ik zeg dat het de leukste baan is die er bestaat.

Inzetten ervaringsdeskundigheid

martin-marchaPalier maakt al jaren gebruik van ervaringsdeskundigheid in haar programma’s. Naar de mening van de directeur mag dit echter wat gestructureerder worden aangepakt, passend bij onze ambitie meer rehabiliterend te werken. Het traject hiertoe is in ontwikkeling. Palier biedt zware/intensieve zorg aan patiënten met vaak ernstig invaliderende psychiatrische stoornissen, vaak in het kader van een forensisch traject. Ook in deze ‘zwaardere’ psychiatrie zijn de principes van rehabilitatie van groot belang. Er wordt in de zware psychische zorg al gewerkt met ervaringsdeskundigheid. Het is van belang dat ervaringsdeskundigen goed begeleid en ondersteund worden. Daar is draagvlak voor nodig en dit kost tijd en werk(en geld). Door ad-hoc te werken ontstaat versplintering, waardoor er te weinig ondersteuning is voor de ervaringsdeskundigen. Er is beleid en structuur nodig en tevens ondersteuning aan ervaringsdeskundigen die al in teams meewerken.

Vragen

bas-vd-hoorn-02Vragen die bij me opkomen: Wat is/wordt het profiel van ervaringsdeskundigheid? Welke ervaringsdeskundige past het best op welke plek? Welke opleiding is nodig? Hoe kunnen de ervaringsdeskundigen elkaar vinden en ondersteunen? Heeft ervaringsdeskundigheid (meer)waarde in de zware psychiatrie? Er zijn teams die zeggen geen ervaringsdeskundigen nodig te hebben, maar is dat ook zo?

 


Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

3 gedachten over “Directeur Zorg en psychiater, Bas van der Hoorn:

  • Michel

    Wat leuk om jouw verhaal te lezen! Ik ben het er van harte mee eens dat Ervaringsdeskundigen meer structuur en draagvlak krijgen aangeboden. Zeven jaar geleden begon ik in de verslavingszorg als onbeschreven blad. Ik had namelijk 7 jaar lang een eigen bedrijf opgebouwd en kwam erachter dat de commercie mij weinig interesseerde en ik te weinig deed met mijn ervaringen van het loskomen van verslavende middelen en mijn onderliggende ADHD.

    Ik besloot het roer radicaal om te gooien en solliciteerde bij een verslavingskliniek in het westen van het land. Alhoewel het opbouwen van een eigen bedrijf genoeg avontuur en chaos met zich meebrengt, niets had mij voorbereid op deze cultuurschok.

    Naast dat het werken met mensen met ernstige verslavingsproblematiek zeer confronterend voor mij was, was ook de werkomgeving voor mijn gevoel erg onveilig en werd er voornamelijk gewerkt met collega’s in opleiding. De dynamiek (met oog op verloop in clienten en collega’s) was iets waar ik, zeker gezien mijn achtergrond, heel moeilijk aan kon wennen.

    Wat ik ook moeilijk vond te accepteren, was dat mensen leken te worden afgewezen op de hulpvraag. Mensen komen binnen om te abstineren, vallen terug en worden meteen ontslagen uit de zorg. Om dan een aantal maanden later opnieuw te worden opgenomen en vaak met zelfde resultaat. Terwijl verslaving inmiddels door alle disciplines als chronische ziekte wordt gezien, worden deze mensen aan de straat gezet. In de psychiatrie is het onvoorstelbaar dat mensen met een terugkerende psychose op straat worden gezet. Ik kan het nog steeds niet rijmen dat we dat met verslaving wel doen.

    Op de afdelingen van deze klinieken zelf heerste een grimmige stemming. Naast een myriade aan artsen, psychologen en verpleegkundigen, allen in opleiding, ook een ‘oude garde’ van uitgebluste verpleegkundigen die jarenlang boven hun krachten hebben moeten werken door bezuinigingen. Alhoewel er parels van kennis en inzicht tussen zaten, het gebrek aan ervaring, niet eens perse drugs,- of psychiatrische ervaring, maar gewoon pure levenservaring van de leerlingen maakte dat er weinig aansluiting was tussen clienten en behandelende medewerkers. Hiertussen bewogen zich de ervaringsdeskundigen, die wel veel ingang leken te hebben bij de bewoners. Deze misten echter vaak weer de nodige professionele achtergrond om een vertaalslag te kunnen maken naar psychologen en artsen.

    Wat vaak opviel was een ‘twee kampen’ situatie van de ervaringsdeskundigen ‘tegen’ de verpleegkundigen, waarbij het werk van de ervaringsdeskundige (wat meestal neerkomt op ‘ingang verkrijgen’) soms onderuit wordt gemaaid door verpleegkundigen met als argument dat deze onopgeleid zijn of gewoon omdat het in de eigen woorden van bewoners wordt gerapporteerd in plaats van in jargon.

    Andersom werd soms het werk van de psycholoog of begeleider ondermijnd omdat een iets te enthousiaste ervaringsdeskundige de mond voorbij praat. Ook kwamen situaties voor waarbij de ervaringsdeskundigen zelf terugvielen in depressie en zelfs gebruik. Op dat moment was er, anders dan een overleg voor ervaringsdeskundigen, weinig ondersteuning.

    Daarom ben ik zo blij met de opleidingen voor ervaringsdeskundigen, dit kan er voor zorgen dat ervaringsdeskundigen aan de ene kant profesioneler gaan werken, aan de andere kant geeft het hen een ‘mandaat’ of een stem. Nu kan men dalijk niet meer om de inzichten van de ervaringsdeskundigen heen. Zij kunnen de brug vormen tussen behandelaar en client.

    Zij weten hoe belangrijk bejegening is, hoe kwetsbaar een zelfbeeld kan zijn na een leven vol mislukking. Hoe fragiel de vooruitgang is en wat daarbij ondersteunt maar nog belangrijker, wat deze groei ondermijnt. Zij kunnen andere invalshoeken belichten en benaderingen aangeven die vanuit een theoretische aanpak wellicht niet gekozen zouden zijn.

    In de afgelopen zeven jaar is er gelukkig veel veranderd. Zoveel kennis, respect en professionaliteit op de werkvloer, het is een genot om te werken met zoveel talent. Zeker in de psychiatrie, waar ik inmiddels ben komen te werken en ik, eind dit jaar, eindelijk officieel als ervaringsdeskundige aan de slag zal gaan. Waarbij ik hoop juist de wegwijzer te zijn, die de zorgpaden kent en de verbinding tussen de disciplines, met begrip en een luisterend oor die de weg vrij kan maken voor acceptatie van de beperking en dus acceptatie van de behandeling.

    En natuurlijk zal er af en toe strijd zijn om interpretaties van wat we zien, maar of we nu arts, verpleegkundige, woonbegeleider, activiteitenbegeleider of psycholoog zijn, we vechten allemaal voor hetzelfde belang: het welzijn van de client. En daar mag je volgens mij best je stem voor laten horen en voor vechten, het is pas fout als we dat niet meer doen!

    Met vriendelijke groet,

    Michel

  • Yvett zindel

    Helaaa is dit weer iemand in de ggz met mooie praatjes maar in de praktijk als directeur van Indigo heeft hij mij laten merken niks van ervaring wil weten. De man praat over je maar niet met je.

    Het is propaganda voor de ggz
    En een ego portret van iemand die ook een heel ander gezicht kan hebben.